Jump to content

Artikelen op huwelijksvoorwaarden uit 1759


Wim
 Share

Recommended Posts

  • Member Group

In Leiden werd op 4 mei 1759 een akte van huwelijksvoorwaarden opgezet met daarin alle bezittingen met de waarde van de nieuwe echtgenote. Erg boeiend wel, maar sommige dingen weet ik niet precies wat het is. Kan iemand me daar wat toelichting op geven.

Het gaat om:

peulue (moet iets met een bed te maken hebben)

neteldoekse hals- en neusdoek

damaste feijtel

onder- en trekmussen

salamingue rok (kan ook sc zijn misschien)

is er een verschil tussen een rok en een rock

glasse rok met streepje op de e

kuijfmussen

Ten tweede ben ik ook benieuwd naar het geld van die tijd. De waarde van de artikelen wordt omschreven als b.v. f. 8:9:- wat denk ik florijnen zullen zijn maar wat zijn de deelmunten van een florijn. Er staat 2x een :

Ten derde in dit verband gaat het om Elisabeth van Heijningen (Heiningen) die trouwde met Maarten van Noort te Leiden op 4 mei 1759. Van Maarten (Leiden 1706-1786) en zijn eerste echtgenote Geertruij van den Dissel (1706-1759) weet ik alles, maar van Elisabeth niets dan alleen deze trouwdatum. Ze was de tweede echtgenote van Maarten. Als iemand me daar ook mee kan helpen dan heel graag.

Met dank en vriendelijke groet,

Wim

Link to comment
Share on other sites

Guest Kèren

Hallo Wim,

Voor de geldwaarde kan je hier terecht:

Please login or register to see this link.

En voor de betekenis van de woorden:

Please login or register to see this link.

http://gtb.inl.nl/?owner=WNT

Klik op "open Applicatie" en tik dan het woord achter "origineel trefwoord" Klik alle woordenboeken aan.

Heb de eerste vast uitgezocht:

Peuluw

Langwerpig onderkussen, hoofdmatras, waarop het gewone, kleinere hoofdkussen wordt gelegd. Dikwijls ook voor: hoofdkussen in 't algemeen

Zoals je ziet kan er spellings-verschil zijn, maar de applicatie geeft als je langzaamaan tikt een aanwijzing aan woorden.

Succes, en groetjes

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

Hallo Keren,

Hartelijk dank voor deze verwijzingen. Ik ga het snel uitproberen.

Met dank en vriendelijke groet,

Wim

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

De eenheden van de Florijnse gulden zoals je noemt Fl 8:9:- betekent 8 guldens, 9 stuivers, 0 centen

Een neteldoek is een grof geweven doek, gemaakt van katoen of netels, die vooral gebruikt wordt binnen de keuken als een vorm van zeef. Door de grove structuur kan het vocht gemakkelijk uitlekken.

Neteldoek werd vroeger ook toegepast in kleding. (in dit geval een hals- en neusdoek gemaakt van neteldoek)

Een feijtel is een spuugdoekje (in dit geval van damast)

Mussen zijn mutsen

Glassé is een glansende stof

er is geen verschil tussen rok en rock

In die periode waren diverse stoffen een rijkdom.

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

Beste Ludmilla,

Hartelijk dank voor deze aanvullingen. Velen weten meer dan een zien we maar weer. Blijft alleen de salamingue rok over. Dat kan ook geschreven zijn als sc of alleen c, want er staat ook een Schotse rok bij geschreven als (lijkt op) shotse rok. Het zal ook wel een soort stof zijn en niet zozeer de toepassings naam. Deze dame zat goed in de kleren kennelijk, vandaar de huwelijksvoorwaarden. Ik denk dat de bruidegom niet veel meer het huwelijk in heeft genomen dan 5 kleine kinderen van zijn overleden echtgenote, waarvan ik er al drie heb kunnen identificeren. Zijn spullen worden met niet benoemd in de akte.

Met dank en vriendelijke groet,

Wim

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

Het zou dit wel eens kunnen zijn (uit het WNT):

KALAMINK, KALEMINK, KALMINK , znw. o.; in de volkstaal verder kallemink;

kallemenk (GALLE); kemink (MOLEMA). Verg. gelijkbet. hd. kalmank (kalemank

enz.), eng. calamanco, fra. cal(a)mande, calamandre; de etymologie van dit

woord is onzeker.

1) De naam van zekere geweven wollen stof, in vroeger tijd anders van

samenstelling (en uiterlijk?) dan later; zie de aanhalingen uit de

technische werken. In 't mv.: soorten van eene zoodanige stof. || Kalmink.

Calmink. Kallemink, stof van wol en kameelshaar. Du calmin ou de calamandre,

MARIN. Kalmink, Kalmijn, kalmank, in het engelsch ook Lastings genoemd, is

eene gekeperde, satijnachtige, duurzame, 3/4 ellen breede wollen stoffe, die

vooral in de engelsche, duitsche en fransche fabrijken wit en in alle

modekleuren, gestreept, gebloemd en gefaonneerd vervaardigd wordt, Ned.

Handelsmag. 556 b (a. 1843). Gekeperde (kalmink) ... wollensatijn ...;

gebloemde kalmink, ... eigenlijk een wollen damast, Ald. Geheel

verschillende van de hier aangevoerde kalminksoorten is de wollen stoffe,

die vroeger onder den naam van kalmink, of kalamink, in den handel kwam, en

meer overeenkomst met het ras had, doch tegenwoordig zelden meer voorkomt,

Ald. De gestreepte en gebloemde kalminken die in Linz vervaardigd worden,

heeten aldaar ook durant, Ald. Eene dergelijke stof (t. w. als het wollen

atlas of satijn met enkeld kamgaren in ketting en inslag) was het vroeger

gebruikelijk kalmink of kallemink,

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

Beste Petra,

Dit zal het inderdaad zijn. Hartelijk dank voor de informatie. Wat een verschillen in schrijfwijzen, zeker als men toendertijd nogal gecharmeerd was om de deftige Franse taal te gebruiken. Overigens had deze Elisabeth een goede smaak en was kennelijk van goede komaf. Daar steekt echtgenoot Maarten schril tegen af als droogscheerder en later schoenmaker. Zeker tegen de achtergrond van die tijd een opmerkelijk koppel. Overigens was de totale waarde van haar bezittingen zoals genoemd bij de huwelijksvoorwaarden 316 guldens en 10 stuivers. Een aanzienlijk bedrag in 1759.

Met dank en vriendelijke groet,

Wim

Link to comment
Share on other sites

Guest limburger

Een pelue is een hoofdkussen voor in bed. Glassé's ken ik alleen in de betekenis van handschoenen gemaakt van een glimmende stof (nepsatijn?) Glassé betekent letterlijk: bevroren. Dus een

stof die er uitziet alsof er ijskristalletjes of dauw opzit.

Met vriendelijke groet,

Limburger

Link to comment
Share on other sites

  • Member Group

Hallo Limburger... Ken je het schone lied niet meer, Wie rusten wil in't groene woud?  Ik kan het voor je zingen!

Een peluwtje van mollig mos

Een kussentje van varen

En een gordijn van blaren

Geeft zoete middagslaap in't bos...

Een peluw (in deze spelling) is een soort onder-kussen, onder het echte hoofdkussen. In mijn jeugd waren ze wigvormig, van hetzelfde materiaal als een matras.

En die handschoenen, dat waren glacé's (de Franse spelling).

Groeten,

Petra.

Link to comment
Share on other sites

Guest limburger

Het moet natuurlijk glacé's zijn. En glace dat is een ijsje

Please login or register to see this image.

/emoticons/default_grin0.gif" alt="default_grin0.gif">

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

×
×
  • Create New...